Coroczna kontrola urządzeń przeciwpożarowych i parametrów wodnych
Przegląd hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych
Przegląd hydrantów pozwala potwierdzić, czy urządzenia są dostępne, kompletne, szczelne i gotowe do podania wody o wymaganym ciśnieniu oraz wydajności. Kontrola obejmuje oględziny, próbę działania, pomiar parametrów wodnych, ocenę wyposażenia i oznakowania, a w przypadku hydrantów wewnętrznych również stan węża, prądownicy, zaworu oraz szafki.
Mediatis wykonuje przeglądy hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych w halach, magazynach, biurowcach, garażach, galeriach, hotelach, szkołach, budynkach mieszkalnych i zakładach produkcyjnych. Każdy hydrant otrzymuje czytelną identyfikację, wynik pomiaru i ocenę, dzięki czemu zarządca wie, które urządzenia są sprawne, a które wymagają naprawy, udrożnienia, uszczelnienia lub ponownego badania.
Przegląd hydrantów – najważniejsze terminy i wymagania
| Zakres | Wymaganie |
|---|---|
| Hydranty wewnętrzne | Przegląd i konserwacja zgodnie z normą, dokumentacją i instrukcją producenta, nie rzadziej niż raz w roku |
| Węże hydrantów wewnętrznych | Próba ciśnieniowa na maksymalne ciśnienie robocze raz na 5 lat |
| Hydranty zewnętrzne | Przegląd i konserwacja co najmniej raz w roku przez właściciela sieci wodociągowej przeciwpożarowej |
| Parametry wodne | Pomiar ciśnienia i wydajności w warunkach odpowiadających rzeczywistemu poborowi wody |
| Kontrola dodatkowa | Po przebudowie instalacji, naprawie, awarii, zamarznięciu, uszkodzeniu albo stwierdzeniu zbyt niskich parametrów |
| Dokument końcowy | Protokół z identyfikacją urządzeń, wynikami, oceną, usterkami i zaleceniami |
Dwa różne typy urządzeń
Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne – czym różni się kontrola?
Są elementami instalacji wodociągowej przeciwpożarowej w budynku. Kontrola obejmuje szafkę, zawór, wąż, bęben lub kosz, prądownicę, oznakowanie oraz pomiar parametrów na wylocie prądownicy.
Stanowią punkty poboru wody z sieci przeciwpożarowej dla jednostek ratowniczo-gaśniczych. Kontrola dotyczy korpusu, zaworu, nasad, odwodnienia, oznakowania, dostępu oraz wydajności i ciśnienia podczas poboru.
Co sprawdzamy w hydrantach wewnętrznych?
Hydrant wewnętrzny powinien być łatwo dostępny, kompletny i możliwy do uruchomienia bez używania specjalnych narzędzi. Sama obecność szafki na ścianie nie potwierdza sprawności urządzenia.
Sprawdzamy widoczność znaku, dostęp do urządzenia, stan drzwiczek, zamknięcia, szyby lub osłony oraz brak przedmiotów utrudniających otwarcie i rozwinięcie węża.
Kontrolujemy możliwość płynnego otwarcia i zamknięcia, szczelność, stan pokrętła, korozję, połączenia oraz brak przecieku po zakończeniu próby.
Oceniamy kompletność, stan powierzchni, pęknięcia, przetarcia, deformacje, połączenia, możliwość rozwinięcia oraz aktualność pięcioletniej próby ciśnieniowej.
Sprawdzamy obecność, mocowanie, drożność, możliwość regulacji strumienia, szczelność i brak uszkodzeń mechanicznych.
Weryfikujemy swobodę obrotu, rozwijania i zwijania, stabilność mocowania oraz brak elementów mogących uszkodzić wąż.
Wykonujemy pomiar podczas przepływu wody i porównujemy wynik z wymaganiami właściwymi dla typu hydrantu, projektu oraz warunków instalacji.
Pomiar parametrów instalacji wewnętrznej
Wydajność hydrantów 25, 33 i 52
Przepisy określają minimalną wydajność poboru wody mierzoną na wylocie prądownicy. Ciśnienie na zaworze powinno zapewniać osiągnięcie tej wydajności i co do zasady nie może być mniejsze niż 0,2 MPa.
Minimalna wydajność poboru wody wynosi 1,0 dm³/s.
Minimalna wydajność poboru wody wynosi 1,5 dm³/s.
Minimalna wydajność poboru wody wynosi 2,5 dm³/s.
Minimalna wydajność poboru wody wynosi 2,5 dm³/s.
Pomiar samego ciśnienia statycznego nie potwierdza wydajności hydrantu. Instalacja może wykazywać prawidłowe ciśnienie bez poboru, a podczas przepływu parametr może gwałtownie spaść z powodu niedrożności, niewłaściwej średnicy przewodu, niesprawnej pompy lub ograniczonego zasilania wodą.
Pomiar jednego hydrantu a jednoczesny pobór wody
W zależności od wysokości, powierzchni, kategorii i przeznaczenia budynku instalacja może być projektowana do jednoczesnego działania jednego, dwóch albo większej liczby hydrantów lub zaworów. Wynik pojedynczego urządzenia nie zawsze potwierdza więc wydolność całej instalacji.
Jeżeli dokumentacja wymaga jednoczesnego poboru, ustalamy odpowiednią konfigurację i wykonujemy próbę w punktach niekorzystnych hydraulicznie. Pozwala to ocenić instalację w warunkach zbliżonych do obciążenia projektowego.
Różnica wysokości może obniżać dostępne ciśnienie, dlatego najwyższa kondygnacja często wymaga szczególnej uwagi.
Długi przewód, liczne zmiany kierunku i armatura zwiększają opory hydrauliczne.
Próba pozwala sprawdzić, czy pompa, zbiornik, przyłącze i przewody zapewniają wymagany łączny pobór.
Pięcioletnia próba ciśnieniowa węży hydrantowych
Węże stanowiące wyposażenie hydrantów wewnętrznych należy raz na pięć lat poddawać próbie ciśnieniowej na maksymalne ciśnienie robocze. Próba ma wykazać, czy materiał, złącza i zakucia zachowują szczelność oraz wytrzymałość potrzebną do bezpiecznego użycia.
- identyfikujemy każdy wąż i datę poprzedniej próby,
- wykonujemy oględziny przed badaniem,
- sprawdzamy zakucia, łączniki i powierzchnię węża,
- przeprowadzamy próbę w kontrolowanych warunkach,
- odnotowujemy przecieki, odkształcenia i uszkodzenia,
- oznaczamy wynik oraz kolejny termin badania,
- wycofujemy z użytkowania węże, które nie przeszły próby.
Coroczny przegląd nie zastępuje pięcioletniej próby ciśnieniowej. Wąż może wyglądać poprawnie podczas oględzin, a mimo to utracić wytrzymałość pod maksymalnym ciśnieniem roboczym.
Zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru
Co obejmuje przegląd hydrantów zewnętrznych?
- identyfikację hydrantu nadziemnego lub podziemnego i jego średnicy,
- kontrolę dostępności dla pojazdów oraz obsługi pożarniczej,
- sprawdzenie znaku hydrantu i zgodności lokalizacji z oznaczeniem,
- oględziny korpusu, głowicy, wrzeciona, nasad, pokryw i łańcuchów,
- kontrolę korozji, pęknięć, przecieków i uszkodzeń mechanicznych,
- sprawdzenie płynności otwierania oraz pełnego zamknięcia,
- kontrolę odwodnienia hydrantu nadziemnego, jeżeli jest przewidziane,
- sprawdzenie komory i dostępu do hydrantu podziemnego,
- pomiar wydajności i ciśnienia podczas poboru wody,
- kontrolę stanu terenu, nawierzchni i wolnej przestrzeni wokół hydrantu,
- odnotowanie zasuw, pomp, zbiorników i elementów wpływających na wynik,
- sporządzenie protokołu i wskazanie urządzeń wymagających naprawy.
Wydajność hydrantów zewnętrznych
Wydajność nominalną hydrantu zewnętrznego ocenia się przy ciśnieniu 0,2 MPa mierzonym na zaworze hydrantowym podczas poboru wody. Wymaganie zależy od średnicy, rodzaju hydrantu i typu sieci.
| Rodzaj hydrantu | Minimalna wydajność nominalna przy 0,2 MPa |
|---|---|
| Hydrant nadziemny DN 80 | 10 dm³/s |
| Hydrant nadziemny DN 100 | 15 dm³/s |
| Hydrant podziemny DN 80 | 10 dm³/s |
| Wybrane sieci o ograniczonym zapotrzebowaniu | 5 dm³/s – wyłącznie w przypadkach przewidzianych rozporządzeniem |
Wynik należy zawsze interpretować z uwzględnieniem dokumentacji sieci, zapotrzebowania na wodę do celów przeciwpożarowych i wymagań dla chronionego obiektu. Sama średnica korpusu nie przesądza o wymaganiu w każdym możliwym układzie.
Hydrant zewnętrzny na sieci publicznej i prywatnej
Za coroczny przegląd i konserwację hydrantu zewnętrznego odpowiada właściciel sieci wodociągowej przeciwpożarowej. Może nim być przedsiębiorstwo wodociągowe, właściciel zakładu, zarządca parku logistycznego, wspólnota, spółka lub inny podmiot posiadający prywatną sieć.
Przed zleceniem badania należy ustalić właściciela hydrantu i zasady poboru wody. Zarządca budynku nie powinien samodzielnie uruchamiać urządzenia należącego do przedsiębiorstwa wodociągowego bez uzgodnienia.
Kontrolujemy hydrant, zasilanie, zasuwy, pompownię, zbiornik i dokumentację w zakresie uzgodnionym z właścicielem. Przy wielu urządzeniach warto prowadzić mapę i stałą numerację.
Niski wynik nie zawsze oznacza uszkodzenie hydrantu
Zbyt mała wydajność albo niskie ciśnienie mogą wynikać z problemu w samym hydrancie, ale także z instalacji zasilającej. Dlatego raport powinien oddzielać stwierdzony wynik od pewnej przyczyny.
- niecałkowicie otwarta lub uszkodzona zasuwa,
- zanieczyszczenie przewodu lub korpusu hydrantu,
- zbyt mała średnica albo niekorzystny przebieg instalacji,
- niewystarczający poziom wody w zbiorniku,
- niesprawna lub niewłaściwie sterowana pompownia przeciwpożarowa,
- jednoczesny pobór wody przez inne instalacje,
- awaria zaworu redukcyjnego lub armatury,
- błędna konfiguracja automatyki,
- zamarznięcie albo uszkodzenie przewodu,
- zmiana warunków zasilania po rozbudowie obiektu.
W protokole podajemy zmierzony parametr i warunki pomiaru. Jeżeli ustalenie przyczyny wymaga testu pompy, sprawdzenia zbiornika, zasuw lub obliczeń hydraulicznych, wskazujemy to jako odrębny etap diagnostyki.
Usterki spotykane podczas kontroli
Najczęstsze nieprawidłowości hydrantów
- zbyt niska wydajność albo ciśnienie podczas przepływu,
- nieszczelny lub zablokowany zawór,
- przeciek po zakończeniu próby,
- uszkodzony, przetarty albo przeterminowany wąż,
- brak prądownicy lub nieprawidłowa prądownica,
- uszkodzony bęben, prowadnica lub złącze,
- brak oznakowania albo oznaczenie niewidoczne,
- hydrant zastawiony regałem, paletą, pojazdem lub wyposażeniem,
- szafka zamknięta w sposób uniemożliwiający szybkie użycie,
- korozja korpusu, pokryw, nasad albo wrzeciona,
- niesprawne odwodnienie hydrantu zewnętrznego,
- zalana, zasypana albo zamarznięta komora hydrantu podziemnego,
- brak aktualnej numeracji i rozbieżność z dokumentacją,
- brak dostępu do hydrantu dla obsługi lub pojazdu pożarniczego.
Kiedy wykonać kontrolę dodatkową?
- po naprawie hydrantu, zaworu, pompy albo przewodu,
- po wymianie węża lub prądownicy,
- po przebudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej,
- po rozbudowie obiektu lub zmianie zapotrzebowania na wodę,
- po zamarznięciu, zalaniu albo uszkodzeniu mechanicznym,
- po dłuższym wyłączeniu pompowni albo zbiornika,
- po użyciu hydrantu podczas pożaru, ćwiczeń albo awarii,
- gdy system zgłasza spadek ciśnienia lub awarię pompy,
- po zmianie właściciela sieci lub przejęciu obiektu,
- jeżeli poprzedni wynik był graniczny albo niezgodny.
Hydrant niesprawny wymaga zabezpieczenia i naprawy
Brak wody, niedrożny zawór, uszkodzony wąż, bardzo niska wydajność albo brak dostępu mogą uniemożliwić użycie urządzenia podczas pożaru. Usterki o bezpośrednim wpływie na możliwość podania wody powinny zostać usunięte bez oczekiwania na kolejny roczny termin.
Kto może wykonywać przegląd hydrantów?
Przepisy nie wskazują jednej państwowej licencji przeznaczonej wyłącznie do przeglądów hydrantów. Czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej powinny jednak wykonywać osoby posiadające odpowiednie, rzeczywiste kwalifikacje, wiedzę techniczną i wyposażenie pozwalające bezpiecznie przeprowadzić kontrolę.
W praktyce wykonawca powinien znać wymagania PN-EN 671-3, zasady pomiaru ciśnienia i przepływu, budowę hydrantów, procedury prób węży oraz dokumentację instalacji. Przy ingerencji w pompownię, automatykę lub instalację elektryczną mogą być potrzebne dodatkowe kwalifikacje odpowiadające wykonywanym czynnościom.
Co powinien zawierać protokół z przeglądu hydrantów?
Protokół powinien pozwolić odnaleźć każde urządzenie i porównać jego wynik w kolejnych latach. Zbiorczy zapis „hydranty sprawne” bez numeracji i parametrów nie daje zarządcy wystarczającej kontroli nad instalacją.
- identyfikację obiektu i właściciela lub zarządcy,
- datę, cel i zakres przeprowadzonego przeglądu,
- numer i dokładną lokalizację każdego hydrantu,
- typ urządzenia, średnicę i rodzaj wyposażenia,
- wynik oględzin szafki, korpusu, zaworu, węża i prądownicy,
- warunki oraz zastosowaną metodę pomiaru,
- zmierzone ciśnienie statyczne i dynamiczne, jeżeli ujęto je w zakresie,
- zmierzoną wydajność i kryterium oceny,
- wynik próby jednoczesnego poboru, jeżeli została wykonana,
- datę i wynik pięcioletniej próby węża,
- stan oznakowania i dostępności,
- opis przecieków, korozji, uszkodzeń i braków wyposażenia,
- informację o urządzeniach niedostępnych lub nieobjętych pełnym testem,
- zalecenia, poziom pilności i termin realizacji,
- dane przyrządów oraz osoby wykonującej kontrolę.
Dokumentacja przydatna zarządcy i serwisowi
Co otrzymuje klient?
Każde urządzenie otrzymuje lokalizację, typ, wynik oględzin, zmierzone parametry i jednoznaczną ocenę.
Raport wskazuje węże posiadające aktualną próbę oraz te, które należy zbadać albo wymienić.
Zdjęcia ułatwiają lokalizację przecieku, uszkodzonej szafki, braku wyposażenia lub niedostępnego hydrantu.
Oddzielamy urządzenia niesprawne, naprawy krótkoterminowe, czynności konserwacyjne i braki dokumentacyjne.
Protokół można wykorzystać w rejestrze urządzeń przeciwpożarowych, instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz KOB lub c-KOB, jeżeli jest to właściwe dla obiektu.
Jak wygląda realizacja usługi Mediatis?
Inwentaryzacja urządzeń
Ustalamy liczbę hydrantów, typy, lokalizacje, źródło zasilania i dostępność wcześniejszych protokołów.
Plan pomiarów i poboru wody
Uzgadniamy punkty pomiarowe, jednoczesny pobór, dostęp do pompowni, odprowadzenie wody oraz wpływ próby na działanie obiektu.
Oględziny i pomiary
Sprawdzamy każdy hydrant, wykonujemy próby działania i zapisujemy parametry oraz usterki.
Protokół i kontrola po naprawach
Przekazujemy wyniki, zdjęcia i zalecenia. Po usunięciu niezgodności możemy ponownie potwierdzić sprawność urządzeń.
Jak przygotować obiekt do przeglądu?
- przygotuj wykaz hydrantów lub rzuty z ich lokalizacją,
- udostępnij poprzednie protokoły i dokumentację instalacji,
- przekaż informacje o pompowni, zbiorniku, zasuwach i źródle zasilania,
- wskaż daty ostatnich prób ciśnieniowych węży,
- zapewnij dostęp do szafek, hydrantów, rozdzielni i pomieszczeń technicznych,
- usuń pojazdy, palety i wyposażenie blokujące urządzenia,
- uzgodnij miejsce bezpiecznego odprowadzenia wody,
- poinformuj o naprawach, spadkach ciśnienia i wcześniejszych awariach,
- w przypadku sieci publicznej uzgodnij próbę z właścicielem wodociągu,
- wyznacz osobę znającą układ instalacji i procedury obiektu.
Od czego zależy cena przeglądu hydrantów?
Największe znaczenie mają liczba urządzeń, ich typ, zakres pomiarów i warunki dostępu. Do przygotowania dokładnej wyceny warto przekazać:
- liczbę hydrantów 25, 33, 52 i zaworów 52,
- liczbę hydrantów zewnętrznych nadziemnych i podziemnych,
- liczbę węży wymagających pięcioletniej próby,
- wielkość, wysokość i liczbę budynków,
- zakres pomiarów pojedynczych i jednoczesnych,
- obecność pompowni, zbiornika i prywatnej sieci przeciwpożarowej,
- warunki dostępu oraz wysokość montażu,
- potrzebę inwentaryzacji i numeracji od podstaw,
- liczbę lokalizacji objętych zleceniem,
- zakres zdjęć, planów i raportowania,
- potrzebę naprawy albo pomiarów sprawdzających.
Najczęstsze pytania o przegląd hydrantów
Zamów przegląd hydrantów wewnętrznych i zewnętrznych
Prześlij liczbę hydrantów, ich typy, poprzedni protokół i informacje o instalacji zasilającej. Przygotujemy zakres oględzin, pomiarów wydajności i ciśnienia, prób węży oraz raportowania. Działamy na terenie całej Polski.
Powiązane usługi
Źródła i podstawa techniczna
- Rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, obiektów i terenów
- Rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych
- Komenda Główna PSP – kwalifikacje osób wykonujących przeglądy urządzeń przeciwpożarowych
- Państwowa Straż Pożarna – wymagania dla hydrantów zewnętrznych